W starożytności tereny obecnej S. były zamieszkane przez ludy kultury łużyckiej, plemiona celtyckie, w I w. n.e. zostały zajęte przez germańskich Markomanów i Kwadów. W okresie wędrówek ludów S. zasiedlili Słowianie (V–VI w.). Chrześcijaństwo dotarło na terytorium obecnej S. prawdopodobnie za pośrednictwem mnichów iroszkockich (VII w.). Na pocz. IX w. powstało państwo Pribiny z ośrodkiem w Nitrze, obejmujące zach. i środk. część obecnej S. W 828 arcybiskup salzburski Adalram konsekrował w Nitrze pierwszy kościół chrześc. na terenie S. Między 833 a 836 ziemie Pribiny, pokonanego przez Mojmira, zostały włączone do państwa wielkomorawskiego. W celu osłabienia wpływów Kościoła niem., następca Mojmira, Rościsław, sprowadził 863 z Bizancjum misjonarzy Cyryla i Metodego, którzy szerzyli chrześcijaństwo w obrządku słowiańskim. Za panowania Świętopełka, 880 powstała wielkomorawska prowincja kośc. oraz biskupstwo w Nitrze, na prośbę jego następcy, Mojmira II, ok. 900 papież Jan IX odnowił hierarchię prowincji (arcybiskup i 3 biskupów).