Najsłynniejszym epizodem w walkach z muzułmanami była bitwa pod Ourique (25 VII 1139), rozegrana w dniu św. Jakuba (legenda uczyniła go patronem chrześcijan w walce z muzułmanami). Pierwsza relacja o „cudzie pod Ourique”, przypisywanym św. Jakubowi, pojawiła się w kronice z 1419, źródłem był Żywot świętego Teutoniusza. W XV w., podczas wojny z Kastylią, św. Jakub, który stał się patronem przeciwników P., zniknął z legendy. W kulturze portugalskiej XII w. istotną rolę odegrały 3 pierwiastki: katol., muzułmański i hebrajski. Kulturę oficjalną reprezentował Kościół katol., kształtując określoną wizję świata, koncepcję moralności, stymulując rozwój budownictwa sakralnego i ruchu pielgrzymkowego. Od końca IX w. w Galicji znajdował się jeden z najważniejszych ośrodków świata chrześc., Santiago de Compostela, w którym zbiegały się szlaki pielgrzymek z całej Europy. Z Compostelą bez powodzenia próbowała konkurować Braga (arcybp Maurízio Burdino usiłował przyciągnąć pielgrzymów, pokazując im głowę św. Jakuba).