Za początek portugalskiej ekspansji morskiej, prowadzonej na ogromnych obszarach od XV do XX w., przyjmuje się zdobycie Ceuty 1415. W XV w. ekspansja objęła wyspy na O. Atlantyckim, w XVI w. — strefę O. Indyjskiego i Pacyfiku, w XVII–XVIII w. — Brazylię, w XIX i XX w. — Afrykę. Inicjatorem i organizatorem ekspedycji oceanicznych był Henryk Żeglarz, książę Viseu, gubernator prow. Algarve i administrator apostolski Zakonu Chrystusa, orędownik krzewienia wiary chrześc. i zwolennik krucjat przeciw muzułamanom; okręty Portugalczyków miały na żaglach wymalowane krzyże templariuszy. Od 1500 do poł. XVII w. na obszarze Wschodu powstawały ośrodki portugalskie. W 1510 zbudowano m. Goa, centrum portugalskiej organizacji kolonialnej na Wschodzie i gł. ośrodek ekspansji chrześcijaństwa na tym terenie (siedziba jezuitów). Z Goa wyruszali misjonarze z zadaniem ewangelizacji Azji (zakładali m.in. ośrodki w Tybecie). Chrystianizacja Azji nie zakończyła się sukcesem: w Indiach masowe nawrócenia wystąpiły gł. wśród pariasów, wyższe kasty nie przyjęły nauki chrześc.; w Chinach i Japonii doszło do krwawych prześladowań chrześcijan; jednocześnie wpływy portugalskie (handel) były tak silne, że historycy japońcy okres 1540–1630 nazywają „wiekiem chrześcijańskim”. Mimo klęski misji rel. portugalscy misjonarze wnieśli poważny wkład w rozwój cywilizacyjny tych terenów, przyswajając jednocześnie Europie wiedzę na temat bogactwa kultur Wschodu. W Brazylii działalność misyjną prowadzili jezuici (m.in. Manuel da Nóbrega, założyciel Kolegium Św. Pawła, które dało początek m. São Paulo).