Ich władcami byli feudałowie, którzy samodzielnie zdobyli te terytoria lub uzyskali je poprzez nadanie król.; wielu z nich toczyło walki między sobą, występowało przeciw królowi lub innym władcom chrześc., stając nawet po stronie muzułmanów: w końcu X w. Almanzorowi, który przybył spustoszyć Compostelę (m.in. wywieźć dzwony katedry), towarzyszyli możnowładcy chrześcijańscy. W IX–XI w. rekonkwista objęła rejon Bragi, Porto i Coimbry, które zostały zdobyte przez królów Leónu i Kastylii. Od końca IX w. pojawiały się wzmianki o hrabstwie Portucale (teren między rz. Miño a Coimbrą), z ośrodkiem w Porto. Król Leónu i Kastylii, Alfons VI, przekazał hrabstwo Portucale w lenno Henrykowi Burgundzkiemu, który ok. 1095 poślubił jego córkę, Teresę Kastylijską. Po śmierci Henryka (1112) władzę w imieniu syna, Afonso Henriquesa (Alfons I Zdobywca), sprawowała jako regentka Teresa Kastylijska. Po wznieceniu rebelii przeciw matce i zwycięstwie pod São Mamede (24 VI 1128) Afonso Henriques objął rządy w hrabstwie jako lennik Alfonsa VII Dobrego, króla Leónu i Kastylii.